N t’a dɔn n’a bɛ o cogo kelen na jamanaw bɛɛ kɔnɔ, n’o tɛ a bɛ waatijan bɔ warimisɛnkogɛlɛya bɛ Mali la.
Isansifeereyɔrɔw la, « warimisɛn tɛ yen ! Bitikiw kɔnɔ, warimisɛn tɛ yen ! Nanfɛfeerelaw bolo, « warimisɛn tɛ yen ! A ko de ka jugu feerekɛla misɛnninw bolo ! An deli la « warimisɛntɛyen » fɔli la, fɔ n’i taara sanni na, bitiki b’a ɲɛjɔ i tɛgɛkɔnɔna na fɔlɔ k’a lajɛ warihakɛ min b’i bolo walasa k’a labɛn « warimisɛntɛyen » fɔli kama n’an y’an ka fɛnsanta fɔ.
Tuma dɔ la, an bɛ moto kolonkolon ka tɛmɛ isansifeereyɔrɔ 3 walima 4 na k’a sababu kɛ warimisɛnko ye.
O ko in delila ka ne yɛrɛ sɔrɔ siɲɛ caman isansisanyɔrɔw la, nka n tɛ se ka ɲinɛn min kɔ, o ye min kɛra falajɛ ye, bawo n sɛgɛnna o don kosɛbɛ.
N tun taara surunalidon kɛ n denkɛ n’a ka patɔrɔn cɛ, n’o ye mobiliparanti ye. N segintɔ, kɔmi n b’a dɔn ko isansi tɛ n se so, n ye jɔ isansifeereyɔrɔ dɔ la Falajɛ walasa ka isansi san. Waribiye dɔgɔmanin min bɛ n bolo o yɔrɔ la, o ye 400 biye ye, ne mako bɛ isansi litiri kelen na n’o sɔngɔ ye 130 ye.Isansifeerela kɛlen ka wari ye, a ko warimisɛn tɛ yen. N ye min kɛ ka munumunu n kini ni n numan fɛ ka 400 warimisɛn ɲini, o ka ca ni miniti 30 ye, n m’a sɔrɔ fiyɛwu. Bɛɛ ko n ma, ko warimisɛn tɛ yen. N y’a ŋaniɲa ka fɛn dɔ yɛrɛ san, hali n mako tɛ se min ma o yɔrɔ la walasa n ka warimisɛn sɔrɔ, nka abada. N seginna ka n’a fɔ isansifeerela ye ko a ka 200 la kɛ n kun, a ko warimisɛn tɛ yen. N diyagoyara ka isansi 400 na san o don, ka sɔrɔ n makoba tun bɛ waritɔ 200 la.
Tile kurukara kɔnɔ, an bɛ nin ko in ye bitikiw kɔnɔ, suguw la, feeremisɛnnikɛlaw fɛ, wa siɲɛ caman, n ye gadonmusow kɛtɔ ye k’u ka nisɔngoyakumaw fɔ nin gɛlɛya in kan, gɛlɛya min n’u b’a sɔrɔ nasanyɔrɔ la warimisɛnko la.
Warimisɛntɛyen dama tɛ, nka warimisɛn min bɛ an bolo, olu bɛɛ sinnen, feerekɛlaw tɛ sɔn k’olu minɛ. Waati dɔw la 100 warimisɛn dɔrɔmɛ 20, dɔrɔmɛ 10 ani dɔrɔmɛ 5 la, o bɛ se ka k’i bolo i ka so, nka a tɛ se ka dun k’a sababu kɛ a bɛɛ sinnen don.
Nin warimisɛnko in bɛ ka kɛ gɛlɛyaba ye bi : a bɛ sannifeere senasumaya, a bɛ an bali ka an makoɲɛfɛngɛlɛnw sɔrɔ joona, wa a bɛ an ka waati bɛɛ ta.
Bolimafɛnw caya kama Bamakɔ, bolimafɛntigiw bɛ ɲagami ɲɔgɔnna tuma bɛɛ. O bɛ gɛlɛya don sirako la, wa o ye sirabakan kasara caman sababu ye.
Walasa ka nɔgɔya don sirako la Bamakɔ, jamanaɲɛmɔgɔw ye esanzɛri dɔ jɔli daminɛ sira nimoro 5 nan ni Nkuwame kuruma tɔgɔlasira bɛ tɛmɛ min fɛ.
Nin ye santiye ye min ye gɛlɛya don sirako la ka taa Jikɔrɔnipara la, gɛlɛya min, ni bɛɛ ka kan k’a kun yanni baaraw ka ban bawo ni barraw banna fura bɛ sɔrɔ sirakogɛlɛya ni sirabakankasara la ni bɛɛ ye sirabasariyaw bato. Polisiw bɛ yen ka sira tɛmɛnsira jira mɔgɔw la bawo sira dɔw tɛmɛnni jɔlen bɛ waatinin kɔnɔ fɔlɔ yanni barraw ka ban.
Numukɛ jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ sɔmiɲɛbaaraw la togodaw la. N’a b’a wasa don minɛmisɛnninw dilali ni sɔmiɲɛ ɲɛsigiminɛn dɔw dila la bila tilema fɛ, ni sɔmiɲɛ sera, ale de magɛnnen don sɛnɛkɛla bɛɛ fɛ.
Kabini baninkɔnɔ mana se dugu kɔnɔ kaban, n’o ye sɔmiɲɛseli laselikɛla ye, sɛnɛkɛlaw bɛ bin k’u ka dabaw ni sɛridabaw fara ɲɔgɔn kan, k’u kɛ wotoro kɔnɔ ka numukɛ ka so magɛn. Numu tɛ dugu min na, o sɛnɛkɛlaw bɛ numu dɔ magɛn u kɛrɛfɛdugu dɔ la.
Dɔgɔkun fila, numukɛ tɛ tɛmɛyɔrɔ sɔrɔ a kan fanga kɔrɔ bile bawo fan bɛɛ falen bɛ sɛnɛkɛminɛkɔrɔ suguya bɛɛ la.
Sɛnɛkɛla dɔw bɛna u ka minɛnkɔrɔw labɛn, dɔw bɛna kuraw kofɔ i n’a fɔ sɛridabaw ani bololadabaw min bɛ bɛn u ka sɛnɛkɛlahakɛ ma foro kɔnɔ. Numukɛcɛkɔrɔba n’a denw bɛ baara daminɛ walasa ka bɛɛ nimisiwasa. K’a ta sɔgɔma fɔ su, maritokan bɛ dugu fan bɛɛ, maritokan min, ni dugumɔgɔ bɛɛ diɲɛnen bɛ n’a ye sɔmiɲɛdiyali kama. O tilekurulu baara n’a ta bɛɛ, sɛnɛkɛla dɔw bɛ kɔrɔtɔ bawo tɔw b’u ka forow la kaban. Numukɛcɛkɔrɔba n’a denw, k’u haliki to o yɔrɔ in na, u bɛ dɔ fara baarateliya kan ka bɛɛ nafa. Maritokan tɛ jɔ habada fɔ n’a bɔra dumunikɛwaati la. O bɛɛ la, sɛnɛkɛlaw sigilen bɛ k’u ka minɛnw kɔnɔ. I tɛ foyi mɛ nali ni taali folikan kɔ, folikan minnu duurulen bɛ nabaw ni taabaw fɛ. Numukɛba tɛ taa yɔrɔ la, nka a bɛ duguw kunnafoniw bɛɛ kalama sɛnɛkɛlaw ka baro senfɛ a ka yɔrɔ la.
Waati dɔw la, maritokan bɛ tigɛ. O y’a sɔrɔ mototigi dɔ nana n’a ka moto tiɲɛlen ye, a sɔgɔlen, a jɔlɔkɔ tigɛlen walima a yobalen. Numukɛ, o min bilalen bɛ motodilalajɔyɔrɔ la dugu dɔw la, o bɛ waati ni kɛ k’o dila ka sira di o mototigi ma, ka segin a ka numuyabaara ma.
Sarako la, sɛnɛkɛla dɔw bɛna ni suman kilo damadɔ y’u bolo ka di numukɛ ma, dɔw bɛna ,ni wari ye, dɔw yɛrɛ bɛ taa tile kɛ ka ci kɛ numukɛ ka foro la.
A kɛra cogo o cogo, dilalisarako bɛ ɲɛnabɔ, wa bɛɛ nimisi bɛ wasa.
I n’a fɔ n y'a fɔ cogomin na n ka kunnafoni fɔlɔ kɔnɔ, Mali ka yɛrɛta kibaruya bɛ don kan bi kunnafonidilan bɛɛ kɔnɔ Mali la, wa baara caman bilalen bɛ senkan kaban taabolo bɛɛ kan nin san biduuru in kun kan Mali la.
Hakililajigin na, Mali y’a yɛrɛta sɛtanburukalo tile 22 san 1960. O la, sɛtanburukalo tile 22 san 2010 bɛ bɛn Mali ka yɛrɛta san biduurunan ma. O nisɔndiyakoba in kunkan, Mali ye labɛncogoyaba bila senkan. A ko kama, bagi dɔ bɔra kaban, min sanfɛ an bɛ san biduurunan tamasiɲɛ ɲumanba in ye ani a sɛbɛnnen bɛ: "1960-2010". O kɔfɛ, an bɛ san san biduurunan in tamasiɲɛ ye ganseli panow kan Bamako fan bɛɛ ani siradalajabaw kɔrɔ. Sitiwɛbu dɔ fana bila la senkan a ko kama, min kan an bɛ se ka Mali ka yɛrɛta san biduurunan in labɛncogo kunnafoniw bɛɛ sɔrɔ.
Mamadu Jabate n’o ye kora fɔla, o ye Grammy US (kora) jɔnjɔn sɔrɔ.
Aw bɛ se k’a kunnafoni tɔ sɔrɔ yan min kan, aw bɛ se k’a fɔli lamɛ n’o ye Duga Mansa fɔli ye.