An tɛ ban an fakan kunkanko kuma na ani u jɔyɔrɔ jamana ka ɲɛtaa siratigɛw la.

Kunnafoni dɔ filɛ nin ye k’o sɛmɛntiya

Farafinna, demisɛnw ka lamɔ n’u ka kalan bɛ tɛmɛ sira caman fɛ.O siraw la belebele dɔ ye nziirin ye. Tuma caman, demisɛnw yɛrɛdama tun bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ u mɔ musow walima u mɔkɛw kɛrɛfɛ ka nziirin da. A tun bɛ u ɲɛnajɛ, nga o bɛɛ kɔfɛ,Nafa caman wɛrɛw tun b’a la. A tun b’a to demisɛnw bɛ fara ɲɔgɔn kan, k’u tin don ɲɔgɔn na. U tun bɛ sigiɲɔgɔn gasi kalan kabini o wati. A tun bɛ mɔgɔkɔrɔbaw kɛrɛfɛ sigili nege don u la walasa u ka fɛn caman dɔn ko tɛmɛnnenw ni ko nataw la.

Nziirin kunba dɔ tun ye ka demisɛnw kalan k’u hakili dayɛlɛ. U ka ɲumanya ni juguya dɔn ka bɔ ɲɔgɔn na, ka ɲumanya nafa dɔn ani ka juguya kungo dɔn walasa u ka kɛ ɲumankɛlaw ye ka juguya to yen.Nziirin tun bɛ demisɛnw kalan jɛɲɔgɔnya, teriya, fasokanu ani fasoden ɲumanya la. A tun b’a to demisɛn bɛ basigi, k’a kɛ mɔgɔ jɔlen ye, k’a kɛ cɛntigi ye ani ka du kɔrɔ n’a nafa dɔn. Farafinna, demisɛnw tun bɛ taabolo ɲuman ni kuma cogo ɲuman kalan mɔgɔkɔrɔbaw fɛ nziirin senfɛ walasa u ka se jɛnlatigɛ kɛko ɲuman na u ka so ani dunanyayɔrɔ la.

Farafinna taabolow ni famuyaw bɔlen bɛ ɲɔgɔn fɛ ko caman na, fan caman. Nziirin jɔyɔrɔba bɛ o taabolo kelenya ni o famuyali kelenya in na. A b’i n’a fɔ nziirin kelenw de tun bɛ da fan caman fɛ bawo i bɛ nziirin min mɛ fan dɔ, i bɛ se k’o kelen de mɛ fan wɛrɛ. O bɛ kuma jɔyɔrɔ dɔ fana jira farafinna bawo farafinna kɔrɔlenko caman tun bɛ kalan kuma fɛ.

Misali la nziirinko sira fɛ, ɲinan, san 2009, demisɛn 6, san 10 ɲɔgɔnw, tun sigilen bɛ ne ka so don dɔ. U tun bɛ ka nziirin da. N tun bɛ k’u lamɛ. U binna ka nziirin dɔ da surukuba ni nzozanni na. Ne fana fitinin deli la k’o lamɛ ka n to Segu.

Ne sigilen miiri la min na, o de ye Segu ni Bamakɔ cɛ janya ani si hakɛ min bɛ ne ni npogotiginin fitinin ninnu cɛ. O de la n y’a famu, kun min na, Mali fan bɛɛ taabolo ye kelen ye. Ali ni danfara b’u ni ɲɔgɔn cɛ, o man bon. O de la n y’a famu ko nziirin ye koba y’an fɛ yan, a nafa tɛ fɔ ka ban, bawo a b’a to an bɛ fɛn caman, wa, a b’an hakili dayɛlɛ.

Bi bi in na, an bɛɛ bɛ k’a kɔlɔsi sisan k’o ko ninnu bɛ ka ban dɔɔni dɔɔni. N kɛlen kɔ ka n yɛrɛ ɲininkan, ye jaabi min sɔrɔ, o de ye ka u sɛbɛen an ka kanw na, k’u bayɛlɛma kan wɛrɛw la, k’u bila ɛntɛrinɛti kan. O b’a to u tɛ tunun wa u na lakodɔn mɔgɔ wɛrɛw fɛ.

N’o bɛ se ka kɛ, o ka daminɛ joona, bawo maakɔrɔ o maakɔrɔ mana sa Farafinna, o ye dɔnniso kelen jeninen ya.

Nin de ye ne hakilina ye walasa k’an ka nin dɔnko ninnu mara. Ni hakilina bɛ maa wɛrɛ min fɛ, o k’o fɔ walasa o hakilina falen falen ka kɛ bɛnkan jɔnjɔn ye min bɛ k’a fura ye

Bi, mɛkalo tile 25, o ye farafinna tɔgɔla don ye.O y'an ka nisɔndiya ni wasa don ye.

Nisɔndiya ni wasa don dɔrɔn tɛ, a ka kan ka kɛ miiri ni taasi don ye farafin bɛɛ fɛ walasa ka siraw ɲini sira minnu bɛ se ka farafinna ka ɲɛtaa n’a ka bɔnɔgɔla sabati. Ɔwɔ, siga t’a la, sira tɔ ka jan walasa ka farafinna k’an haklilina ye. O kama, an ka kan k’an tɛgɛ di ɲɔgɔn ma, ka taa sira kelen fɛ, ka segin sira kelen fɛ ni ŋaniɲa kelen ye. O tɛ se ka kɛ fɔ an kelen kelenna bɛɛ k’an cɛsiri, ka baara kɛ, ka kokuraw ŋaniɲa siri k’u waleya ni ɲɛtaa ni sabati hamin ye,ani mɔgɔtɔw kanuni.

Bɛɛ k’i cɛsiri i ka baarakɛta fɛ walasa k’i yɛrɛ wasa, ka mɔgɔtɔw wasa, o de bɛna ni farafinna ka ɲɛtaa ni jɛn bɛɛ ka ɲɛtaa ye.

N tɛ se ka tila ni n ma taasibila kɛ ka ɲɛsin farafinna cɛbaw ma, cɛba minnu cɛsirilen bɛ su ni tile, farafinna ni jɛn bɛɛ ka ɲɛtaa kama. k'a f’u ye fana ko hali n’u t’an kan sɔrɔ, u k’a dɔn ŋaniɲa ɲuman b’an na waati bɛɛ ka ɲɛsin u ma u ka don o don baara la.

Ala ka seli diya farafinna bɛɛ la ani jɛn bɛɛ la.

Diŋɛba minnun bɛ farafina jamanaw ni ɲɔgɔn cɛ ani farafinna ni jamana tɔw ni ɲɔgɔn cɛ, n’hakili la, o dɔ ye kanko ye. Ni jamanaw mɔgɔw tɛ ɲɔgɔn ka fɔta mɛn, gɛlɛyaba bɛ don ɲɔgɔn faamuyaliko la k’a sababu kɛ kanw bilali gɛlɛya ye ɲɔgɔn na.

N’hakili la nɔgɔyaba bɛna don o gɛlɛya ninnun na k’a sababu kɛ ɛntɛrinɛti ye, bawo kanbayɛlɛma jɛkulu caman bɛ ɛntɛrinɛti kan sisan i n’a fɔ Maneno ani Global Voices, minnun haminankoba dɔ ye dibi farali ye ka bɔ kanw ni ɲɔgɔn cɛ.

Ola, ni Bamanankan fana bila la ɛntɛrinɛti kan, n’hakili la, o ye dibi dɔ faralen ye ka bɔ ani kan tɔw cɛ, bawo, an na se ka kan dɔw bayɛlɛm’an ka kan na walasa ka jɛn kibaruyaw sɔrɔ.

O kɔ fɛ, a na kɛ dɛmɛnba ye ka ɲɛsin jɛkuluw ma, jɛkulu minnun cɛsirilen bɛ farafinna kanw ka ɲɛtaa n’u ka sabatiliko la, n’o dɔ ye balikukalan sabatili jɛkulubaw ye an fɛ Mali la yan.

O la sa, an k’an cɛsiri walas’an ka kanw ka taaɲɛ.

N'i b'a fɛ ka kunnafoni wɛrɛ sɔrɔ Global Voices ni Maneno kan...